100%
150%
200%
500%
1000%


Blij met de BrailleNote



Was elke computer maar zo makkelijk als de BrailleNote, verzucht ik regelmatig, als ik weer eens worstel met een laptop die zijn interne modem niet kan vinden, een PC die me vertelt dat een zeer intelligent programma een fout heeft gegenereerd (genereren, dat klinkt alsof-ie het expres doet!) of een programma dat me halve zinnen laat zien. En wat dacht je van die vage foutmeldingen waarmee sommige programma's je hersens uren, dagen, weken kunnen bezighouden tot je gered wordt door een computerkundige?
De BrailleNote is heel recht-toe-recht-aan. Er zijn een paar soorten resets die je stuk voor stuk probeert als iets niet werkt. Helpt dat niet, dan kun je het probleem soms nog oplossen door een bestand te verwijderen, maar meestal betekent het dat iets echt stuk is en dan moet het apparaat terug naar HumanWare. Heel vervelend als je de BrailleNote een tijdje moet missen, maar het is wel heel simpel. Ik hoef niet de psycholoog van mijn computer te zijn, maar deze computer is er voor mij! Daarin is de BrailleNote voor mij uniek.
Dat de BrailleNote geen Nederlands spreekt, is eigenlijk nooit een probleem voor me geweest. Ik ben opgegroeid met braille en dat is nog steeds mijn eerste keus. Ja, het zou leuk zijn als de BrailleNote (langere) teksten in het Nederlands kon voorlezen en de spelling van mijn schrijfsels kon controleren, maar dit "gemis" weegt niet op tegen zo veel functionaliteit in zo'n draagbaar apparaat!
Niet alleen op de bank en in de tuin, maar ook onderweg is de BrailleNote zo makkelijk om mee te werken. Geen gedoe met in- en uitpakken van een laptop of genoeg ruimte zoeken voor de computertas; niet wachten tot de computer is opgestart; geen stroom nodig, geen tafel om de computer op te zetten, zelfs geen zitplaats.
Terwijl ik op de bus sta te wachten, lees ik mijn email. De BrailleNote hangt veilig in zijn draagtasje tegen me aan en neemt zo goed als geen ruimte in. Als je hem aan zet, werkt-ie gelijk en kom je precies uit waar je was toen je de BrailleNote uit zette.
Ik had een keer een cursus in een theater. Het grootste deel van de dag bestond uit workshops en een informatiemarkt, maar aan het begin van de cursus werden we allemaal toegesproken in het theatergedeelte. Dat betekent weinig ruimte, klapstoeltjes en geen tafeltjes. Waar laat je een laptop zo snel als iemand wil passeren? Met de BrailleNote was dat geen probleem; ik kon gewoon even opstaan en iemand er langs laten. Omdat de BrailleNote de hele dag geen stroom nodig had, was ik niet beperkt tot een plekje bij een stopcontact en kon ik gaan zitten waar ik wilde.
Een andere keer nam ik deel aan een bijeenkomst over normen en waarden in een bepaalde groep. In kleinere groepjes discussieerden we over stellingen en later brachten we verslag uit aan de rest van de groep over de uitkomsten van onze discussies. Van ieder groepje kwam een persoon voor de grote groep staan om het verhaal te doen. Vanaf het begin van onze discussie was ik al aantekeningen aan het maken, voor mezelf eigenlijk. Ineens vroeg iemand: "Wie van ons gaat verslag uitbrengen?" Diepe stilte. Niemand had nog iets opgeschreven blijkbaar, dus bood ik me aan. Net als de anderen kon ik voor de groep staan; ik hoefde niet aan de zijkant te staan bij een tafel om daar mijn computer op te zetten (en ze hoefden ook geen tafels te verzetten). Een aantal deelnemers aan de bijeenkomst vond het erg leuk dat ik ook gewoon voor de groep stond en was duidelijk onder de indruk van deze technologie.
Bij de rechtbank vond ik het erg prettig om met een klein, niet zo opvallend apparaat te werken, dat ik geen stopcontact hoefde te zoeken, dat de anderen niet op me hoefden te wachten en dat ik niet achter een monitor verscholen zat. Natuurlijk is dat "verscholen" zijn meer psychologie dan werkelijkheid, maar een rechtszitting is ook psychologie.

Had ik de BrailleNote maar gehad toen ik de middelbare school deed, mijmer ik soms, dan had ik al mijn schoolboeken digitaal in de BrailleNote kunnen stoppen en had ik niet elke pauze voor de grote boekenkast hoeven staan bedenken welke brailleboekdelen ik nu weer in mijn tas moest laden (om er tijdens het lesuur achter te komen dat ik toch de verkeerde keus gemaakt had). Mijn schooltas was veel groter dan de BrailleNote, maar er paste veel minder in!
De BrailleNote gaat bijna altijd met me mee, ook als ik twijfel of dat wel nodig is - en meestal is het juist in die twijfelgevallen dat ik hem nodig blijk te hebben om iets op te schrijven of informatie op te zoeken. De BrailleNote gaat mee naar de kerk, want dankzij de liedteksten die in zijn geheugen zitten, kan ik ook meezingen.

Dat de BrailleNote (tot nu toe) alleen met programma's werkt die HumanWare heeft geschreven (met als enige uitzondering de BrailleNote GPS van Sendero Group) vind ik niet erg. Dat houdt het eenvoudig en HumanWare weet wat ze doen. Het betekent wel dat de BrailleNote geen PDF-, Excel- en Powerpointbestanden kan lezen; die moet je dus eerst leesbaar maken via een PC of laptop. Adobe biedt officieel trouwens wel een dienst waarbij je via email een PDF-bestand kunt sturen dat je dan in HTML of ASCII-tekst terugkrijgt. Mijn ervaring is helaas dat deze dienst meestal niet werkt. Op de pagina's "Leuke en handige links" en "Wat is de BrailleNote" geef ik alternatieven via FreePDFConvert en Gmail.
Maar in de beperking schuilt de kracht van de creativiteit. Naar aanleiding van een discussie via de BrailleNote mailing list over de vraag hoe je de inhoud van Excelbestanden met de BrailleNote kon lezen leerde ik hoe je een tekstbestand (CSV-bestand) kunt maken dat met kolommen in Excel te openen is en ook hoe je Word-documenten in kolommen kunt maken zonder te hoeven ploeteren met het instellen van kolommen en het precies op de goede plek zetten van de tekst (tekst naar tabel converteren). Laat Word zelf het werk maar doen!
Dezelfde persoon leerde me hoe je van Powerpointpresentaties tekstbestanden kunt maken. Dat werkt niet altijd, maar vaak wel en is het proberen waard.
Deze trucs, geïnspireerd door de BrailleNote, bewijzen hun nut nog vaak, ook als ik met de PC werk, en hebben me al uit een aantal lastige situaties gered.

De BrailleNote wordt bestuurd door Windows, maar door KeySoft, het pakket van programma's dat HumanWare voor de BrailleNote maakt, heeft de BrailleNote (naar mijn mening) het gemak en de overzichtelijkheid van DOS. Sommigen vinden dat misschien een belediging, omdat ze DOS prehistorisch vinden, maar ik was blij met DOS en dus ook met de BrailleNote. Het bewerken van documenten en ook Excelbestanden (in tekstvorm) vind ik veel makkelijker met de BrailleNote dan met een andere computer. Ik kan zelfs opmaakcodes zoeken, zoals codes voor nieuwe regel, nieuwe pagina, vette of onderstreepte tekst. Misschien kan dat met Windows (met de PC) ook, maar dat is mij nog niet gelukt.

Toen ik een keer meeging met iemand naar het ziekenhuis had ik de BrailleNote ook bij me, niet alleen omdat ik misschien alleen naar huis zou moeten en de BrailleNote GPS me daarbij waarschijnlijk goed zou kunnen helpen, maar ook om wat afleiding te geven. Tijdens het lange wachten hebben we bijvoorbeeld muziek geluisterd via BrailleNote's mediaspeler en daar word je toch wel vrolijk van.
Het grappige is dat ik ineens veel meer afspraken heb sinds ik de BrailleNote heb. De agenda, die ik eerder nooit had en ook niet nodig vond, komt nu dus erg goed van pas!
Verder doet de BrailleNote ook veelvuldig dienst als klok en wekker. Het instellen van een alarm of een terugkerend patroon daarin is zo eenvoudig dat dit meestal mijn voorkeur heeft boven het instellen van mijn andere sprekende wekkers, die je niet een uur terug kunt zetten, alleen maar vooruit. Dat betekent dus 23 keer op het "uur vooruit"-knopje drukken als de wintertijd begint! Of wat dacht je van een vakantie in Amerika, Engeland of Schotland?
Was elke computer maar zo makkelijk als de BrailleNote! Dan zou ik met een gerust hart de meest fervente anti-fans van de computer van hun ongelijk proberen te overtuigen!

BrailleNote GPS: Gemak, Plezier en Samenspel



Mijn eerste ervaring met de BrailleNote GPS als wegwijzer was ergens in april 2004. Daarvoor had ik al wel wat "droog" geoefend - het opzoeken van adressen en plannen van routes, veilig thuis op de bank, en het "rondkijken" tijdens een ritje in de auto (waar zijn we, wat is de volgende zijstraat en welke interessante bedrijven zijn er in de buurt?). Dit is een hele goede manier om een beetje vertrouwd te raken met GPS. Eenmaal alleen onderweg, met GPS als mijn gids, moest ik erg wennen aan het verwerken van de informatie die GPS me gaf. Die informatie moest ik de juiste hoeveelheid aandacht en de juiste plek geven, naast de informatie die mijn oren en mijn stok me gaven bij het interpreteren van mijn omgeving. Klinkt dat ingewikkeld? Dat was het ook, maar al doende leerde ik. Mike May, de baas van Sendero Group, zegt altijd dat je oriëntatie en mobiliteit goed moeten zijn voordat je zelfstandig met GPS op pad gaat en dat lijkt me een goed uitgangspunt. De informatie van GPS is aanvullend, het komt bovenop de andere informatie. Het vervangt dus geen stok, hond of eigen vaardigheden.
Maar op een zondag was het dan zover. Kort daarvoor had ik na negen jaar ofzo opnieuw contact gekregen met Jasper en hij wilde wel eens mee naar "mijn" kerk. Heel leuk! Dus we spraken een zondag af en hij kwam speciaal van Texel naar zijn ouders in Amersfoort om die zondag met mij mee te kunnen. Tot mijn grote schrik kwam ik er die zaterdag achter dat onze kerkdienst in een andere kerk zou zijn en die kerk kende ik alleen van naam. Op de één of andere manier dacht ik dat die kerk dicht in de buurt was van de school waar we normaal diensten houden, maar na het GPS gevraagd te hebben bleek die kerk toch op een hele andere plek te zijn! Op zich is dat allemaal niet zo erg, maar omdat ik Jasper al zo lang niet meer gesproken had en hij helemaal van Texel kwam voor die kerkdienst voelde hij als een gast en gasten moet je het beste geven. Al te veel tijd om de kerk te vinden hadden we niet, dus een uitgebreide dwaaltocht, in de hoop wat vriendelijke wegwijzers tegen te komen, was er niet. Hier had ik GPS voor! Wel had ik eerst geïnformeerd wat de dichtstbijzijnde bushalte was en welke kant ik op moest lopen (voor het geval het zou regenen; ik vind het nog steeds lastig om de BrailleNote droog genoeg te houden terwijl ik ermee probeer te werken in de regen. Als je een niet te dikke regenjas hebt, kun je door de jas heen de BrailleNote bedienen en de tekst op de regel lezen. Ook kun je instellen dat de BrailleNote bepaalde informatie automatisch geeft via spraak, bijvoorbeeld waar je een bocht om moet, in welke straat je bent of wat de richting en afstand tot je bestemming is; eenvoudige informatie die goed is te volgen. Op die manier hoef je de brailleleesregel helemaal niet te gebruiken en kun je de BrailleNote veilig droog wegstoppen).
Het was droog, gelukkig. Ik had GPS een route laten maken, maar liep bij de eerste de beste zijstraat verkeerd. Het laten maken van een nieuwe route kostte te veel tijd (er was toen iets in het programma wat GPS erg langzaam maakte, maar dat is nu al lang verholpen), dus besloot ik een andere methode te gebruiken: door steeds de richting en afstand tot de bestemming te controleren kon ik zien of we de goede kant op liepen. Zo kwamen we een heel eind en met nog wat hulp van andere mensen kwamen we mooi op tijd.

Sommige blinden weten precies uit te leggen hoe iemand met de auto bij hun huis moet komen. Ik behoorde nooit tot die groep. Daarom had ik altijd een dubbel gevoel als iemand vriendelijk aanbood me thuis te brengen. Natuurlijk is dat heel aardig en makkelijk, maar altijd dreigde de vraag: "ik sta bij het stoplicht. En nu?" Sinds ik GPS heb, vind ik het makkelijker om zo'n aanbod te accepteren. Zo heb ik al een paar keer de weg kunnen wijzen en dat gaf wel een goed gevoel. De eerste keer dat ik kon helpen zat ik met iemand in de auto op weg naar mensen in een andere stad. De reis ging goed tot we plotseling wegwerkzaamheden en een afzetting tegenkwamen. We werden omgeleid, maar waar kwamen we uit? Waar moesten we heen? De spanning was voelbaar. Meestal kan ik dan het beste zo stil mogelijk in m'n hoekje kruipen, maar deze keer waagde ik het voor te stellen om het GPS te vragen. Om de één of andere reden kon GPS geen route plannen naar ons adres van bestemming, maar ook hier werkte de alternatieve methode: richting en afstand tot de bestemming in de gaten houden. Dat gaf blijkbaar genoeg zekerheid en rust bij mijn chauffeur en bracht ons weer op bekend terrein.
Zelfs taxichauffeurs heb ik al een paar keer kunnen helpen. De eerste keer dat dit gebeurde was op 22 oktober 2005. Ik had met wat vriendinnen een diner in het donker genoten in Zeist. Vooral interessant voor de zienden onder ons. Na wat moeizame pogingen om een taxi te krijgen die mij thuis wilde brengen, kwam er uiteindelijk een leuke, vriendelijke chauffeur die erg geïnteresseerd was in mijn GPS. Hij kon natuurlijk niet meer stuk bij mij toen hij niet te trots was en genoeg vertrouwen en geduld had om mijn GPS de weg te laten wijzen (het duurde namelijk even voordat de GPS-ontvanger verbinding had met de satellieten en mijn BrailleNote liep een keer vast). De chauffeur die me op 17 november 2006 naar een vriend bracht stelde vast dat ik de eerste passagier was, wat hem betreft, die een eigen GPS bij zich had en ook toen bleek dat heel handig te zijn. En voor wie het weten wil: de BrailleNote GPS laat je ook zien met welke snelheid je regiotaxichauffeur de verloren tijd probeert in te halen.
Ook in Amerika heb ik leuke ervaringen opgedaan met mijn GPS in taxi's. Je kunt daarover lezen in mijn verslag van WayFun 2005.
Ik ben altijd weer verrast als een ziende zich kan overgeven aan een blinde die de weg wijst. Jasper kan dat ook en was daarom voor mij de ideale metgezel op mijn GPS-ontdekkingsreis.

Het is ook verrassend om te ontdekken waar bepaalde straten zijn die ik alleen van naam kende. De middelbare school waar ik les had, had een dependance in een andere straat. In mijn beleving lagen die straten vrij ver van elkaar, maar nu blijkt dat het zijstraten van elkaar zijn. Zo leer ik de plaats waar ik al een paar tiental jaren woon nog eens kennen!
Mijn topografische kennis, die nooit goed is geweest, wordt wat beter door GPS. Plaatsen die ik in het westen van het land had gedacht blijken in het oosten te liggen en andersom. Gelukkig kan ik het GPS nu vragen.

Ooit speelde ik postbode. Een paar brieven moesten met spoed worden bezorgd in een voor mij volkomen onbekende omgeving en in plaats van weer een bereidwillig slachtoffer te zoeken die de klus voor me zou klaren, besloot ik het zelf te gaan doen. Ook al had ik de hulp van voorbijgangers nodig om de juiste brievenbus te vinden (het waren van die grote huizen met grote tuinen en nog net geen oprijlaan), zonder GPS was ik zelfs niet in de buurt gekomen; sterker nog, ik was nooit aan dat avontuur begonnen! Door de mogelijkheid de kaart te bekijken en als het ware een wandeling te maken, zodat je kunt zien welke straten je tegenkomt van punt A naar punt B, en door de mogelijkheid routes te laten maken kun je al kijken waar je heen moet voordat je ter plekke bent. Op die manier kun je ook kijken hoe lang of ingewikkeld de weg is naar je bestemming, zodat je kunt beslissen of je daar wel heen wilt lopen. Zo stond ik eens bij een bushalte en de bus was net weg. De volgende bus kwam over bijna een half uur. Eigenlijk had ik geen zin om te wachten, maar toen ik de afstand van die halte naar mijn huis bekeken had en had ingeschat hoe lang ik erover zou doen als ik ging lopen, besloot ik toch maar op de bus te wachten, omdat ik dan toch eerder thuis zou zijn.
Het omgekeerde is ook gebeurd. Ik zou met de bus naar huis en zou een tussenstop maken bij de bank, maar ik miste de bus. Nu kon ik wachten tot de volgende bus met het risico dat ik net te laat bij de bank zou zijn of ik kon gaan lopen. Ik kende de weg niet zo goed, maar wist dat het niet ver was. GPS bracht me er zonder problemen. Ook toen de buschauffeurs staakten en toen er aan de weg werd gewerkt, zodat de bus niet bij de vertrekhalte kwam, was ik niet afhankelijk van anderen, maar kon ik gewoon gaan lopen, omdat GPS me vertelde waar ik heen moest. Zo maakt GPS me minder afhankelijk van de bus en van anderen.
Soms ben ik het regelen en afspreken moe. Dan is het zoeken naar vervoer een reden om ergens niet heen te gaan of iets niet te doen. Dat gold bijvoorbeeld ook voor een gebedsdienst bij mij in de buurt, maar dankzij GPS kon ik er zelf heen, zonder door afspraken vastgelegd te zijn, dus ging ik wel.
Ook heel leuk is het als een ziende een straatnaam leest, in de krant bijvoorbeeld, en vraagt waar die straat is en ik kan ze dat vertellen, ook al ben ik er nooit geweest. Iemand zag een keer een postcode en vroeg zich af waar dat was. Ik zocht in het bestand van points of interest, waar allerlei overheidsinstellingen en bedrijven in staan, en vond een bedrijf. Door te kijken in welke plaats dat bedrijf was, wist ik bij welke plaats die postcode hoorde. Dat zijn van die grappige "nevenfuncties" van GPS.
Een andere keer moest ik een aantal gemeenten bellen. Je kunt natuurlijk de nummers opzoeken in een telefoonboek, op internet bijvoorbeeld, maar ik had problemen met internet, dus dat werkte niet. Omdat in het points of interest-bestand bij overheidsgebouwen ook telefoonnummers staan, kon ik ze daar uit halen.
In 2006 ben ik verhuisd. Dat betekende een nieuwe omgeving, nieuwe herkenningspunten en nieuwe routes. GPS was toen ook erg handig om de omgeving te verkennen, routes uit te stippelen en, de eerste keer dat ik de route liep, te controleren of ik nog op de goede weg was.

Ik vind het erg handig om de GPS-informatie in braille te kunnen lezen. Zo ben ik niet afhankelijk van de uitspraak van de computer (zelfs als de BrailleNote wel Nederlands zou spreken, kunnen straat- of plaatsnamen verkeerd worden uitgesproken), ik weet hoe een straat- of plaatsnaam geschreven wordt zonder het te laten spellen en het maakt niet uit hoe veel of hoe weinig herrie er om me heen is - een drukke verkeersweg of een stil straatje, ik hoef het volume van de BrailleNote niet aan te passen.

De BrailleNote GPS is een rijke bron van informatie, maakt me onafhankelijker, helpt me anderen de weg te wijzen en geeft me het zekere gevoel dat ik nooit helemaal hopeloos zal verdwalen, ook in onverwachte situaties (bijvoorbeeld als de bus op een andere plaats stopt dan waar ik hoopte uit te stappen).
Natuurlijk gaat het niet altijd goed. Bijzonder frustrerend is het als GPS geen verbinding met satellieten kan krijgen, net wanneer je hem zo hard nodig hebt.
Omdat GPS niet tot op de meter nauwkeurig is, moet je vaak toch nog even zoeken of voorbijgangers vragen om je bestemming precies te vinden, zoals de ingang naar het huis waar je moet zijn (in plaats van dat van de buren).
GPS geeft een extra mogelijkheid, een keuze, maar is geen verplichting. Je kunt zelf je weg zoeken, maar ook anderen inschakelen.
Sommige mensen gebruiken de BrailleNote GPS vooral voor informatie over hun omgeving (waar ben ik en wat is er om me heen?) in plaats van om zelf de weg te vinden.
Sommige mensen zeggen dat ze GPS niet nodig hebben, omdat ze toch niet alleen reizen of omdat ze alleen maar op bekende plaatsen komen. Ze zijn niet zo reislustig en zitten graag lekker thuis. Zo ben ik ook. Soms gaan er weken voorbij zonder dat GPS me hoeft te leiden, maar als GPS dan in actie mag komen, is het ook heel nuttig en prettig om het te hebben. Zoals ik al eerder zei, het geeft je een extra keuze: wil je zelf op pad of toch liever met een ander - of helemaal niet?

De BrailleNote GPS is geen wondermiddel. Het is een ijzersterk programma en niet moeilijk in het gebruik, maar uiteindelijk is het net zo sterk als je eigen kracht - je moed om op GPS te vertrouwen, je doorzettingsvermogen en soms je creativiteit.

DISCLAIMER

Terug naar de voorpagina
Begrippen
Wat is de BrailleNote
Wat is BrailleNote GPS
BrailleNote (GPS) en ik: hoe het begon
WayFun: op reis met Sendero Group
Meer verhalen
Digi-bio: mijn digitale levenspad
Mijn gastenboek
Nieuwtjes
Leuke en handige links
Neem contact op met HumanWare, Sendero Group of mij